Yatırımcılık Sadece Sayı İşi Olsaydı Pek Çok Oyuncu Zengin Olurdu
Yatırımcıların kişilikleri türlü türlü olsa da temel insani özellikler çoğunda aynıdır. Yatırımcılık psikolojisi, akademik olarak "davranışsal finans" adı verilen ve yatırım kararlarındaki mantıksal ve duygusal faktörleri inceleyen oldukça gelişmiş bir alan haline gelmiştir.
Yatırımcılar bazen farkında bile olmadan sezgileriyle hareket eder, mantıksal adımlardan ziyade kaba tahminler kullanır. Kimi zaman da pazardaki hızla meydana gelen olayları anlamlandırabilmek için tanıdık senaryolarla ilişkiler kurmaya çalışırlar. Hisselerinin yükselip düşüşünü gözlemlerken bir kazanıp bir kaybeden yatırımcıların dünyalarında adım atılmadık yer kalmaz. Bu yüzden en mantıklı davrananları bile bazen tamamen mantık dışı kararlar verebilir. Bunun en bariz ve ünlü örneklerinden biri "grupdüşün" olarak da bilinen sürü davranışıdır.
Paranın ne yöne hareket edeceğine dair çok sayıda yatırımcının kafasında aynı düşünce olursa sürü davranışı ortaya çıkar. Bunun sonucunda bazen borsa balonları oluşur. 1999'da yatırımcıların üzerinde ciddi olarak düşünmeden teknoloji hisselerine yığıldığı dot-com balonu, bunun klasik örneklerinden biridir. Gel gelelim herkes sürüye katılmaz. Bazı "kontra-yatırımcılar" sürünün yaptıklarının tersini yapmak için bilinçli bir çaba içindedir. Genelde sevilmeyen sektörlerde istenmeyen hisseleri ucuzdan alıp daha sonra yükselince satarlar. Kontracıların en ünlülerinden biri Warren Buffet'tr. Onun inanışına göre bir hisseye yatırım yapmanın en iyi zamanı paranın uzun vadeli düşünememesinde dolayı fiyatının aşağı çekildiği zamandır.
Yatırımcılık sırf sayı işi olsaydı pek çok oyuncu zengin olurdu. Ama değiller. İçinde para kazanmak ve kaybetmek olan şeylerin duygusal boyutları vardır. Mükemmel formül diye bir şey olmasa da, yatırımda başarının ana faktörleri, bilgi, muhakeme, özgüven, disiplin ve sebatın yanında kendini psikolojik olarak bu uğurda adamaktır ki o zaman bile başarının geleceğinin garantisi yoktur.
